ابراهيم عاملي ( موثق )
383
تفسير عاملي ( فارسي )
مطالعه كنيد مطلع بر عجايب عقايد بشر مىشويد و براى شما روشن مىشود كه دين تثليث و فرضيه ى فرزند دارى خدا از قديم زمان در هند پيدا شده و به همه ى بشر سرايت كرده است ، و اين معجزه ى قرآن است كه از افكار و عقايد بسيار قديم خبردار كرده است با اينكه تا اين عصر اخير كسى اطَّلاع نداشت كه قبل از پيروان مسيح مردمى بودهاند معتقد به مولودى براى خدا كه شريك در كار او باشد « 1 » . « قاتَلَهُمُ اللَّه » 30 طبرى : ابن عبّاس گفته است : يعنى خدا آنها را لعنت كند . مجمع : ابن انبارى گفته است : كلمه ى « قاتل » از « قتل » گرفته شده است كه چون به خدا نسبت بدهند مقصود لعنت است ، زيرا آن را كه خدا لعنت كند مانند مقتول و هلاك شده است . « اتَّخَذُوا أَحْبارَهُمْ وَرُهْبانَهُمْ أَرْباباً » 31 طبرى : عدى بن حاتم گفت : حضور پيغمبر رسيدم و صليب طلا به گردن داشتم فرمود اين را از گردن بينداز ، من آن را انداختم و آمدم حضورش كه اين آيه را قرائت مىفرمود « اتَّخَذُوا أَحْبارَهُمْ » - تا آخر . من عرض كردم : ما آنها را نمىپرستيم ، فرمود : نه اينكه آنها حرام خدا را حلال مىكردند و حلال خدا را حرام ؟ عرض كردم : بلى چنين است . فرمود : اين است معنى عبادت آنها . « لِيُظْهِرَه عَلَى الدِّينِ كُلِّه » 33 طبرى : ابن عبّاس گفته است : يعنى تا آنكه خداوند پيغمبر را به تمام آنچه مربوط به دين است مسلط كند كه كمتر نكته بر آن حضرت پوشيده نماند و كسى كه از ابو جعفر شنيده بود ( گويا مقصود از ابو جعفر امام باقر ( ع ) است ) نقل كرده است كه فرمود : معنى جمله اين است : چون عيساى مسيح ظاهر شود اهل همه ى اديان پيرو او مىشوند .
--> ( 1 ) يك تن از علماء بيروت كه ظاهرا نامش محمّد طاهر تنّير است كتابى نوشته به نام بتپرستى و مسيحيت و ثابت كرده كه اقوال و عقائد آنان مطابق بتپرستان هند و غير آنها است . و حقير آن را به تمامه مطالعه كردهام در حقيقت آن كتاب تفسير اين آيه است . ( مصحح )